Ο Χρήστος Θηβαίος μιλάει για τις καταβολές του και τη νέα δουλειά του
«Προτιμώ να είμαι χρήσιμος, παρά
γνωστός», ήταν η τελευταία ατάκα του Χρήστου Θηβαίου στη συνέντευξη που
ακολουθεί. Κι αν την προτάσσουμε, είναι γιατί δείχνει την ηθική διάσταση
του ανθρώπου, που τη Δευτέρα στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο οι μουσικές του
γίνονται αφορμή αυτοσχεδιασμών. Χωρίς να χάνεται ο σκοπός και η φόρμα,
προστίθενται κι αφαιρούνται μέρη και ηχοχρώματα, φλερτάροντας με το
απροσδόκητο.
Απροσδόκητα ακριβώς ξεκίνησε και η κουβέντα με τον Θηβαίο, που όντας σε περιοδεία με τον Μίλτο Πασχαλίδη, παράλληλα έχει πέσει με τα μούτρα στο διάβασμα, αφού ετοιμάζεται να διδάξει ως επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Μακεδονίας πρακτική πολιτισμού, σημειολογία και δημιουργική γραφή.
Ο τραγουδοποιός σπούδασε στην Μπολόνια Σημειολογία και Φιλοσοφία. Λέει σχετικά: «Είχα γραφτεί στη Φιλοσοφία και ψάχνοντας να βρω τα μαθήματα που μ' ενδιέφεραν μπήκα στην αίθουσα όπου διδασκόταν η Σημειολογία. Εμεινα έκθαμβος από τον καθηγητή, το χιούμορ του και το πώς μετέδιδε τη γνώση. Ηταν ο Ουμπέρτο Εκο. Είχα την τύχη να δουλέψω μαζί του τρία χρόνια. Τελείωσα τη Σημειολογία και μεταπτυχιακό έκανα στη Φιλοσοφία της Ιστορίας, με κεντρική φιγούρα τον Σπινόζα και θέμα από τα τελευταία σεμινάρια του Φουκό, βασισμένο πάνω σ' ένα έργο του που λέγεται "Η ανωμαλία στην κοινωνία". Τίτλος της εργασίας μου "Πώς η γνώση παράγει εξουσία, πώς η εξουσία παράγει γνώση και πώς αυτά επιβάλλονται στο ανθρώπινο σώμα". Επιβλέπων καθηγητής ήταν ο Βαλέριο Μαρκέτι και στην επιτροπή, άλλη μεγάλη τύχη, ήταν ο Τόνι Νέγκρι».
- Με τη μουσική ήρθατε κοντά στην Μπολόνια;
«Οχι, στα Εξάρχεια, πολύ πριν. Εμαθα κιθάρα στα 13 μου. Και με έναν τρόπο εκπροσωπούσε το μεγαλύτερο δώρο που μου έκανε ο πατέρας μου. Στην οικογένεια ήσαν όλοι ηθοποιοί, που περιόδευαν ως μπουλούκι. Ο πιο γνωστός απ' όλους ήταν ο συμπρωταγωνιστής του Θανάση Βέγγου, αδελφός της μητέρας μου, ο Αντώνης Παπαδόπουλος, που έλεγε εκείνο το "π π πύραυλος". Ολοι ήξεραν να παίζουν μουσική, όλοι τραγουδούσαν, ο πατέρας μου ήταν τενόρος, δούλευε με την Κοτοπούλη πριν γνωρίσει τη μητέρα μου. Ηθελα από νωρίς να μάθω κιθάρα, αλλά δεν υπήρχαν χρήματα για να μου την αγοράσουν. Βρήκα τρόπο για να την πληρώσω με δόσεις και ο πατέρας μου πρότεινε να πιάσω μια δουλειά για να τις εξοικονομήσω. Αυτό ήταν το μεγαλύτερο δώρο που μου έκανε. Το ότι με ανάγκασε να έρθω πρόσωπο με πρόσωπο με την ευθύνη μου. Δούλεψα στο φούρνο του θείου του Πέτρου Φιλιππίδη και η χαρά μου ήταν τεράστια όταν επιτέλους πληρώθηκα».
- Για το «Γυάλινο» δουλεύετε ξανά τις μουσικές σας;
«Να πούμε κατ' αρχήν ότι με διέπει μια καλλιτεχνική σχιζοφρένεια. Εγώ θεωρώ τον εαυτό μου τραγουδοποιό. Από την άλλη έτυχε ν' αρέσει σε κάποιους συνθέτες η φωνή μου, στον Γιώργο Ανδρέου, μετά στον Βασίλη Δημητρίου και με απόγειο τον "Αμλετ της σελήνης", στον Θάνο Μικρούτσικο. Σίγουρα ως ερμηνευτής τρέμω περισσότερο γιατί τραγουδάω το μόχθο κάποιου άλλου. Οταν λέω τα δικά μου, είναι απλό. Οπως και να έχει, στον πρώτο δίσκο, στις "Μέρες αδέσποτες", όπου είχα γράψει τα τραγούδια, αλλά υπέγραφα με τους "Συνήθεις Υποπτους", καθώς και στο δεύτερο, το "Είναι αυτό που κυνηγάω", υπήρχαν ψήγματα τζαζ».
- Κάπου εδώ μπαίνει στο παιχνίδι η Βάσω Δημητρίου;
«Οντως, το 1999, θέλοντας πολύ να τελειοποιηθώ στην κιθάρα, πήγα σ' ένα ωδείο και είχα τη διπλή τύχη: να γνωρίσω τη Δημητρίου, τιμή μου που είναι ακόμα η δασκάλα μου στην κιθάρα και όχι μόνο. Ξέρει να σμιλεύει και την καλλιτεχνική αλλά και την ανθρώπινη σχέση που έχουμε. Η δεύτερη τύχη ήταν ότι η Βάσω μόλις είχε έρθει από την Αμερική και δεν ήξερε πως είμαι αναγνωρισμένος τραγουδοποιός, οπότε δεν μου συμπεριφέρθηκε διαφορετικά, αλλά όπως σ' ένα μελετηρό μαθητή. Εν τέλει άκουσε όλη μου τη δουλειά και όταν το 2003 υπέγραψα μουσική και στίχους στον πρώτο μου προσωπικό δίσκο "Μόνο νερό στη ρίζα", στον οποίο είχε την ενορχήστρωση, έπαιζα ζωντανά στο στούντιο με ένα καθαρόαιμο σχήμα τζαζ. Φτάνοντας στον τέταρτο προσωπικό μου, τους "Πέτρινους κήπους", υπάρχει μίξη της ιδιαζούσης μπαλάντας που με διακρίνει πάλι με έντονα στοιχεία τζαζ. Στο "Γυάλινο" επιστρέφω στα τραγούδια που έχω γράψει με ήχο περισσότερο ηλεκτρικό, πιότερο τζαζ».
- Ο Θηβαίος δεν αναπαύεται πάνω στα κεκτημένα του;
«Καθόλου! Το αποδεικνύει η νέα μου δουλειά που θα με κάνει περήφανο αν καταφέρω να την υλοποιήσω. Την 21η Αυγούστου του 1916 έγινε η πρώτη αιματηρή εξέγερση σε ελληνικό έδαφος. Ηταν η εξέγερη στον αναρχοσυνδικαλιστών μεταλλωρύχων της Σερίφου, πρωτοστατούντος του Κωνσταντίνου Σπέρα. Ο Σπέρας ήταν Σεριφιώτης, ο οποίος πήγε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, εργάστηκε ως τσιγαράς και επέστρεψε στο νησί για να οργανώσει τους μεταλλωρύχους. Τα αιτήματά τους, που βασίστηκαν στο μανιφέστο της εργατικής εξέγερσης του Σικάγου, ήταν οκτάωρο, ανθρώπινες συνθήκες εργασίας -γιατί ακόμα και τώρα μπαίνεις υπ' ευθύνη σου στις γαλαρίες-, κοινό ταμείο αλληλοβοηθείας, ούτως ώστε αν πληγωθεί κάποιος μεταλλωρύχος, οι υπόλοιποι να βοηθούν την οικογένειά του, και επί 24ώρου βάσεως απαγόρευση να μπαίνει στην ίδια σήραγγα πατέρας και γιος, για να μην ξεκληριστεί η οικογένεια».
- Υπάρχει το σχετικό μνημείο στο Λιβάδι της Σερίφου.
«Ακριβώς! Με το που ξεκίνησαν τα γεγονότα, η μεταλλευτική εταιρεία Γρόμαν έφερε άγημα χωροφυλάκων από την Αθήνα και εκτελέστηκαν 4 μεταλλωρύχοι. Οι γυναίκες τους από την πλευρά τους σκότωσαν με πέτρες δύο χωροφύλακες. Ενεπλάκη ώς και ο γαλλικός στόλος, γιατί οι εξεγερθέντες, ακολουθώντας τα ιδεώδη της Γαλλικής Επανάστασης, σήκωσαν την τρίχρωμη σημαία. Μόνο που ο στόλος είχε πάει για να βοηθήσει στην καταστολή της εξέγερσης. Εν κατακλείδι, οι μεταλλωρύχοι κατόρθωσαν να επιβάλουν ένα δεκαπενθήμερο σοβιέτ. Στη συνέχεια, η κατάσταση δεν άλλαξε, απλώς βελτιώθηκαν λίγο οι συνθήκες εργασίας».
- Η πολιτική γεννάει τέχνη;
«Ναι, και το όνειρο της Αριστεράς παραμένει. Και δεν πρέπει να πάψουμε ν' αναφερόμαστε σ' αυτό».
- Και στα παιδιά ίσως;
«Θα σας πω για τα παιδιά, με αφορμή τα δύο δικά μου και το ένα της συντρόφου μου. Αυτό που πραγματικά με ταλανίζει τον τελευταίο καιρό είναι το κατά πόσο μπορεί να ασχοληθεί η μουσική με την εκπαίδευση. Από πλευράς μου σίγουρα πηγαίνω στα σχολεία, μιλάω στα παιδιά που, ήμαρτον σ' αυτή τη χώρα, δεν έχουν τη δυνατότητα να πάνε το βράδυ στο "Σταυρό του Νότου". Θέλω στο μέλλον να κάνω παραστάσεις νωρίς, για σχολικές ηλικίες, για Γυμνάσιο, γιατί όχι και για τις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού».
- Γεγονός είναι πως αν υπάρχει ψήγμα ταλέντου στο κατάλληλο περιβάλλον μπορεί να αναπτυχθεί.
«Φτάνει να του δοθεί η ευκαιρία. Ενας από τους τρόπους είναι να πάμε να μιλήσουμε εμείς, όχι σ' αυτούς που μας χειροκροτούν αλλά σ' αυτούς που δεν ξέρουν να μας χειροκροτήσουν, στα παιδιά. Για ποιο λόγο να μας χειροκροτήσουν; Δεν ξέρουν τα τραγούδια μου. Αυτό που οφείλω να τους μεταδώσω είναι ότι υπάρχουν δύο βασικές συνθήκες στην τέχνη που υπηρετώ.
Η μία ορίζει "αν μπορείς να ζήσεις δίχως να το κάνεις, μην το κάνεις". Εγώ αν δεν έκανα μουσική θα πέθαινα.
Η δεύτερη αφορά τον ορισμό για τη δημιουργία: πρωτοβαπτίζουμε πράγματα που δεν έχουν όνομα και αφαιρούμε κοινοτοπία από αυτά που ήδη έχουν. Και τα παιδιά μάς εμπνέουν ως προς αυτό γιατί έτσι λειτουργούν. Τέλος πάντων, εγώ είμαι ο πατέρας που δεν θα πάει το παιδί του σ' ένα μαζικό χώρο διασκέδασης, αλλά πρέπει να έχει στην τσέπη του ένα κομμάτι πλαστελίνη και μια σβούρα. Και που θα διαβάσει ένα στίχο του Καρούζου στο παιδί του που μπορεί να μην τον καταλάβει, αλλά θα του εντυπωθεί».
Επιχειρηματίες; και Επιχειρήσεις; τώρα στα www.hellinika.gr
